آفت زنجره خرما یا شیرو :

یکی از آفت های مهم نخل، آفت زنجره یا شیرو می باشد حمله ی این آفت به درختان نخل باعث ترشح فراوان عسلک(شیره) بر روی برگ های نخل می شود به طوری که در میزان خسارت زیاد آفت، از دور که به نخل ها نگاه می کنید کاملا براق و پر از شیره می باشند حتی به راحتی می توانید ریخته شدن شیره از روی برگ ها را نیز مشاهده کنید.

برگ ها به دلیل پوشیده شدن از شیره خارج شده از این حشره و در نتیجه ی هجوم عوامل قارچی و ایجاد پوشش دوده ای روی برگ ها قادر به انجام صحیح عمل فتوسنتز نخواهند بود و یا عمل فتوسنتز را به حداقل می رسانند که در نتیجه آن برگ ها به تدریج زرد و خشک شده و می ریزند .

از طرفی آفت زنجره خرما بر روی میوه ها نیز تاثیر خود را گذاشته به طوری که میوه های درخت آلوده کوچک ،چروکیده و فاقد رشد کافی می باشند.

همراهان عزیز مزرعه ارگانیک چنانچه تمایلی به مطالعه علمی و با جزئیات آفت زنجره خرما ندارید می تواند برای مشاهده راههای مبارزه این آفت به انتهای همین مقاله مراجعه کنند.

شکل شناسی آفت زنجره خرما یا شیرو:

  • تخم :طول تخم های آفت زنجره خرما بین ۰٫۵ تا ۰٫۸ می باشد که در قسمت عقبی کمی باریک تر است. تخم ها به صورت انفرادی و در ردیف های ۲ تا ۴ عددی روی رگبرگ ها به صورت لکه هایی هلالی شکل گذاشته می شوند. میزان زیادی از تخم ها در سطح بالایی برگ ها قرار داده می شود.
  • پوره :حشره این آفت دارای ۵ مرحله پورگی است که پوره ها پس از خروج از تخم سفید رنگ بوده  و کم کم مایل به کرم رنگ(سفید چرکی) می شوند. تفاوت عمده مراحل پورگی، اندازه حثه ی آنها و میزان جوانه زنی و طول بال آنها می باشد. یکی از مشخصه های اصلی جهت شناسایی پوره ها وجود رشته های باریک شعاعی در انتهای شکم آنهاست که تعداد این رشته ها ۱۶ عدد می باشد.
  • حشره بالغ :حشره کامل به رنگ زرد روشن یا زرد مایل به سبز به طول ۵ تا ۶ میلی متر می باشد.حشره نر آن فاقد لکه های سیاه روی حلقه های شکم بوده و انتهای شکم آنها، قدری پهن و اثری از تخم ریز پیدا نمی شود.
زیست شناسی آفت زنجره خرما

زیست شناسی آفت زنجره خرما

زیست شناسی آفت زنجره خرما:

زنجره خرما برای اولین بار توسط دکتر افشار در سال ۱۳۱۷ گزارش شده است. زنجره خرما حشره ای است سایه پسند که به صورت تخم در داخا نسوج برگچه و ندرتا در دمبرگچه ی گیاه به سر می برد این آفت دارای دو نسل زمستانه و تابستانه می باشد. در جنوب کشور خروج پوره ها از تخم های زمستانه از نیمه ی دوم اسفندماه شروع می شود که تا اوایل خرداد سال بعد ادامه دارد.

  1. زنجره نسل بهاره یا زمستانه : حشرات کامل این نسل از اواسط اردیبهشت ماه ظاهر شده و در اواخر اردیبهشت شروع به تخم ریزی می کندکه اولین پوره ها اوایل مرداد ماه روی برگ ها مشاهده می شود.
  2. زنجره نسل پاییز یا تابستانه :حشرات کامل این نسل از اوایل شهریورماه ظاهر شده و تا اوایل مهرماه دیده می شوند.این تخم ها نسل زمستانه را تولید کرده و تمام زمستان را به صورت تخم در داخل رگبرگ ها باقی می ماند.

خسارت زنجره خرما :

خسارت زنجره خرما را می توان به دو مرحله تقسیم بندی کرد :

  • مرحله رفتار تخم ریزی :در این مرحله حشره ماده آفت،تخم های ریز خود را در بافت های زنده و رگبرگ های میانی برگچه ها فرو برده که خود این عمل باعث جریان شیره ی گیاهی و از بین رفتن بافت زنده درخت و سلول های گیاهی محل اطراف تخم ریزی می گردد.
  • تغذیه حشرات کامل و پوره : در این مرحله پوره و حشره کامل با فرو بردن خرطوم در بافت برگ از شیره ی گیاهی تغذیه و قسمت زیادی از این مواد به صورت عسلک از بدن حشره دفع می شود و باعث آغشته شدن سطح برگ به شیره شده که این امر در اعمال حیاتی گیاه اختلال ایجاد کرده و از مرغوبیت میوه بسیار می کاهد. سطح رویی و زیرین برگ و گاهی حتی میوه های خرما آلوده به فضولات زنجره شده و باعث چسبناک شدن آنها می شود که قشری از قارچ فومازین همراه با گرد و غبار تمامی قسمت های گفته شده را می پوشاند در نتیجه عمل فتوسنتز به خوبی صورت نگرفته و برگ درختان خرما از سبز روشن به سبز مایل به زرد تغییر پیدا می کند.در این حالت میوه ها چروکیده، خشکیده و کم شهد می شوند.
آفت زنجره خرما

آفت زنجره خرما

تعیین شدت خسارت آفت زنجره خرما:

با شمارش تخم های آفت بر روی برگچه ها می توان به میزان خسارت در تخل پی برد که اگر تعداد تخم ها در هر برگچه ۱۰ عدد یا بیشتر باشد، خسارت آفت بسیار شدید است و بایستی مبارزه هر چه سریع تر صورت گیرد. اگر تعداد تخم ها در هر برگچه ۵ تا ۱۰ عدد باشد، خسارت متوسط است و اگر کمتر از ۵ عدد در هر برگچه باشد خسارت ضعیف است که در این مورد باید مبارزه را بر عهده ی دشمنان طبیعی بگذاریم.

زیست شناسی آفت زنجره خرما

آفت زنجره خرما

عوامل تاثیر گذار در طغیان زنجره خرما:

  1. درجه حرارت :افزایش دما در تابستان ، کاهش دما در زمستان هر دو از عواملی اند که باعث از بین رفتن تخم ها می شوند. یعنی کاهش دما به زیر صفر درجه باعث از بین رفت تخم های زمستان گذران زنجره خرما می شود و از سوی دیگر افزایش دما در تابستان به ذلیل اینکه زنجره خرما تخم خود را در بافت برگ ها قرار می دهد باعث از بین رفتن تخم ها می شود.
  2. رطوبت :هر چه میزان رطوبت زیاد باشد طغیان زنجره خرما بیشتر خواهد شد . مشاهده شده است میزان تخم گذاری بر روی نخل هایی که در کنار نهرهای آب بوده اند بیشتر بوده است.
  3. نور آفتاب : همانطور که گفتیم آفت زنجره خرما ، آفتی سایه دوست و آفتاب گریز است پس می توان گفت وجود سایه باعث طغیان این آفت می شود و آفت تخم های خود را در نقاطی که کمتر در معرض آفتاب قرار دارند می گذارد.
  4. باد :وزش باد با طغیان زنجره خرما نسبت عکس دارد یعنی باد مانع تخم گذاری حشرات کامل و نیز جابجایی پوره ها می گردد
  5. باران :بارش باران از یک طرف باعث تمیز شدن درختان از وجود شیره های زنجره خرما شده و از سوی دیگر باعث فاسد شده تخم های آفت می شود.

راههای مبارزه با زنجره خرما :

از انجا که آفت زنجره خرما یک آفت سایه دوست و رطوبت پسند است رعایت فاصله کاشت نخل ها که باید بین ۷ تا ۱۰ متر باشد می تواند تا میزان زیادی این آفت را کنترل کند و مبارزه شیمیایی با این آفت آخرین گزینه مبارزه است.

روش های غیرشمیایی :

  1. هرس برگ های پایینی بعد از تخم گذاری زنجره(شیرو) همراه با انجام عمل تلقیح(هوار) به منظور کاهش آلودگی
  2. استفاده از نوار و کارت های زرد رنگ چسبدار به منظور جلب و به دام انداختن حشرات کامل و جلوگیری از تخم گذاری آنها
  3. استفاده از حشرات شکارگر این آفت مثل بالتوریها و کفشدوزک های نقابدار (که البته هنوز تاثیر شناخته شده ای بر روی این آفت گزارش نشده است)

روش های شیمیایی :

بهترین زمان مبارزه شیمیایی با آفت زنجرهه خرما ، موقعی است که ۷۵ درصد از تخم ها تفریخ(خروج پوره ها از تخم)شده باشند که این زمان در بهار ۱۰ روز پس از گردافشانی(حداکثر ۲۰ روز)، و در پاییز پس از برداشت خرما می باشد.

سم شیمیایی دیازینون به میزان ۱٫۵ تا ۲ در هکتار

یا سم رلدان به میزان ۲ در هکتار

باز هم تاکید می کنم که مبارزه شیمایی آخرین گزینه مبارزه است ، همراهان عزیز مزرعه ارگانیک در سم پاشی شیمیایی همواره به حفظ سلامت جامعه(کودکانی که قرار است این خرما را بخورند)، حفظ محیط زیست و چرخه طبیعت توجه کرده و تا جایی که امکان دارد این روش را در آخرین مرحله انجام دهید نه اولین مرحله

 

دسته‌ها: آفت های نخل

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.