شپشک آرد آلود مرکبات را چگونه کنترل کنیم؟ آیا راههای مبارزه بیولوژیک با شپشک آرد آلود وجود دارد؟

در ﺑﻴﻦ آﻓﺎت ﻣﺮﻛﺒﺎت ﺷﭙﺸﻚ آرد آﻟﻮد ﻣﺮﻛﺒﺎت Planococcus citri Risso  ﻳﻜﻲ از آﻓﺎت ﻏﻴﺮ ﺑﻮﻣﻲ اﻳﺮان ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در دﻫﻪ ۱۳۲۰ ﺷﻤﺴﻲ وارد اﻳﺮان ﮔﺮدﻳﺪ .
ﻛﺮﻳﻮﺧﻴﻦ اوﻟﻴﻦ ﻛﺴﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ از ﺷﭙﺸﻚ آرد آﻟﻮد ﻣﺮﻛﺒﺎت در اﻳﺮان ﻧﺎم ﺑﺮده  ﻛﺮﻳﻮﺧﻴﻦ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ آﻓﺎت در ﺳﺎﻟﻬﺎی ۱۲۹۵ اﻟﻲ ۱۲۹۷  بوسیله گیاهان زینتی از اروپا وارد ایران شده است و ﺳﺎﻟﻬﺎی ﻣﺘﻤﺎدی در ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ درﺧﺘﺎن زﻳﻨﺘﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﻏﺎت ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه و ﭼﻮن ﺷﺮاﻳﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﮔﻴﻼن و ﻣﺎزﻧﺪران ﺑﺮای رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ آﻓﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده، ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ.

البته باید توجه کرد که آفت شپشک آردآلود به جز مرکبات ﮔﻴﺎﻫﺎن دﻳﮕﺮی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﺎی، ﺷﻤﺸﺎد، ازﮔﻴﻞ ژاﭘﻨﻲ، ﺧﺮزﻫﺮه، ﺑﺮگ ﺑﻮ و ﺧﺮﻣﻨﺪی را ﻧﻴﺰ آلوده می کند. شپشک آردآلود مرکبات در دهه ی ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۰ در شمال کشور حالت طغیانی پیداه کرد و خسارات بسیار شدیدی را به باغ های مرکبات شمال کشور وارد کرد. .اﻳﻦ آﻓﺖ ﺑﻪ ﺑﺮگ، ﻣﻴﻮه و ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﺟﻮان ﻣﺮﻛﺒﺎت ﺣﻤﻠﻪ ﻛﺮده و ﺳﻄﺢ آﻧﻬﺎ را ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧد .ﺑﺮ اﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻳﻦ ﺣﺸﺮه روی درﺧﺘﺎن و ﺗﺮﺷﺢ زﻳﺎد عسلک ،ﻗﺎرچ ﻓﻮﻣﺎژﻳﻦ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺿﻌﻒ درﺧﺖ در اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ، ﺑﺎزار ﭘﺴﻨﺪی میوه های باقی مانده بر روی درخت را نیز کاهش می دهد.

سابقه نسبتا” طولانی کاربرد سموم شیمیایی علیه آفت شپشک آردآلود ، پدیده مقاومت آفت نسبت به آفت کشها و اثرات مخرب زیست محیطی نیاز به روشهای جایگزینی که فاقد اثرات نامطلوب یاد شده باشد را توجیه می کند.در این مقاله سعی شده است که ابتدا به معرفی آفت شپشک آردآلود پرداخته و سپس به بررسی راههای مبارزه بیولوژیک با این آفت می پردازیم.

 

الف)شناسایی آفت شپشک آرد آلود:

ﺷﭙﺸﻚ  آرد آﻟﻮد ﻣﺮﻛﺒﺎت از ﺧﺎﻧﻮاده  Pseudococcidae ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ .داﻣﻨﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴﺘﺮده و ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از درﺧﺘﺎن ﺟﻨﮕﻠﻲ، درﺧﺘﺎن ﻣﻴﻮه، ﻧﺒﺎﺗﺎت
زراﻋﻲ و ﻏﻴﺮ زراﻋﻲ و ﮔﻴﺎﻫﺎن زﻳﻨﺘﻲ را در ﺑﺮ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧد. .ﻧﺎم ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﭙﺸﻚ ﻫﺎی آرد آﻟﻮد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺮﺷﺤﺎت ﻣﻮﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﺪن آﻧﻬﺎ را ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ . اﻳﻦ ﺗﺮﺷﺤﺎت ﻣﻮﻣﻲ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻨﺎﻓﺬ و ﻣﺠﺎری ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺪن را ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه اﻧﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﺮﺷﺢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.

ﺣﺸﺮات ﻣﺎده در ﺣﻴﻦ ﺗﺨﻢ رﻳﺰی ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﻴﺴﻪ  ﺗﺨﻤﻲ تشکیل شده از رشته ﻫﺎی ﻣﻮﻣﻲ ﭘﻨﺒﻪ ای ﺷﻜﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﺮﺷﺢ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ .ﺷﭙﺸﻚ ﻫﺎی آرد آﻟﻮد ﭘﺲ ازﺷﭙﺸک های خانواده ی Diaspididae بزرگترین خانواده شپشک های نباتی رو تشکیل می دهند.

عواملی که در تکثیر و باروری شپشک آرد آلود موثر است در زیر آورده شده است :

  • درجه حرارت و رطوبت نسبی محیط :

درجه حرارت و رطوبت نسبی از جمله مهم ترین عوامل در قدرت باروری شپشک آرد آلود است که با داشتن اطلاعاتی در این خصوص می توان بهترین زمان برای مبارزه با آفت شپشک آردآلود را انتخاب کرد.

بررسی های صورت گرفته در این خصوص نشان داد که در درجه حرارت پایین(۱۰-۵) سانتیگراد باروری حشره ماده کم و در درجه حرارت بالا (۳۰-۲۵) قدرت باروری آن افزایش می یابد. نتایج بررسی ها نشان داد که بالاترین میزان تخم گذاری ۳۷۳/۳ تخم به ازای هر ماده و کوتاه ترین طول عمر حشره بالغ ۸/۴ روز در دمای ۳۰ درجه سانتی گراد می باشد.

در این بررسی مشاهده شد که پوره های ماده ی جوان آفت شپشک آرد آلود در صبح خیلی زود و یا غروب به صورت فعال بر روی میوه ها و برگ ها دیده می شوند که به محض روشن شده هوا ناپدید می شوند و شما می توانید آنها را در فضای بین دو میوه متصل بهم، در شکاف ها، زیر برگ ها و عیره مشاهده کنید. آنها این پناهگاهها را در تاریکی ترک کرده و دوباره وقتی در معرض نور قرار می گیرند از هر فرصتی برای پنهان کردن خودشان در بین شکاف ها استفاده می کنند.

شپشک آرد آلود

شپشک آرد آلود

  • فصول سال :

قدرت باروری حشره ماده شپشک آرد آلود در فصول مختلف سال فرق می کند ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﻌﺪاد ﺗﺨﻢ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺸﺮه ﻣﺎده در ﻓﺼﻞ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن
۴۰۰  ﻋﺪد ، در ﭘﺎﻳﻴﺰ  ۱۲۳ ﻋﺪد و در ﻓﺼﻞ زﻣﺴﺘﺎن ۶۵ ﻋﺪد می باشد.

  • گیاه میزبان :

ﻛﻴﻔﻴﺖ ﮔﻴﺎه ﻣﻴﺰﺑﺎن، ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای روی ﻣﻴﺰان ﺑﺎروری ﺣﺸﺮه ﻣﺎده دارد .ﻣﺜﻼ رو ی ﺟﻮاﻧﻪ ﺑﺰرگ ﻏﻴﺮ ﺧﺸﺒﻲ (نرم) ) ﺳﻴﺐ زﻣﻴﻨﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﻌﺪاد ﺗﺨﻢ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺎده در ﻳﻚ دﺳﺘﻪ ۲۵ تایی ۱۷۱ عدد ولی بر روی ﺟﻮاﻧﻪ ﻫﺎی ﺧﺸﺒﻲ و ﭘﻴﺮ، ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺨﻢ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻣﺎده در ﻳﻚ دﺳﺘﻪ ۱۵ تایی ۶۷ عدد می باشد.

میزبان های شپشک آرد آلود:

آﻓت شپشک آرد آلود از ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی ﮔﻴﺎﻫﺎن زراﻋﻲ، ﺑﺎﻏﻲ و زﻳﻨﺘﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ که از ﻣﻴﺰﺑﺎن ﻫﺎی ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﻬﻢ آﻓﺖ ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺒﺎت، اﻧﺎر، ﻣﻮ، زﻳﺘﻮن،اﻧﺠﻴﺮ، ﺗﻮت ﺳﻔﻴﺪ، ﺧﺮﺑﺰه، ﻫﻨﺪواﻧﻪ و ﻣﻮز ﻣﻲ ﺗﻮان اشاره کرد. از دیگر میزبان ای شپشک آرد آلود می توان به ﮔﻴﺎﻫﺎن زﻳﻨﺘﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﻞ اﺑﺮﻳﺸﻢ، ﺣﺴﻦ ﻳﻮﺳﻒ، ﻛﺮوﺗﻮن، دﻳﻔﻦ ﺑﺎﺧﻴﺎ، ﻛﺎﻛﺘﻮس،
ﺑﮕﻮﻧﻴﺎ، ﮔﻞآﻓﺘﺎب ﮔﺮدان، ﮔﺮاﻣﻴﻨﻪ، ﺧﺮزﻫﺮه،ارکیده، ﭼﺘﺮﻳﺎن، ﭘﻴﭽﻚ، داوودی، ﮔﻞ آوﻳﺰ، ﺳﺮﺧﺲ و ﻛﻠﻢ نام برد.

شکل شناسی شپشک آرد آلود مرکبات:

  • حشره ماده بالغ: ﺑﺪن ﺣﺸﺮه ﻣﺎده ﺑﺎﻟﻎ ﺑﻴﻀﻲ ﺷﻜﻞ اﺳﺖ .اﻃﺮاف ﺑﺪن ۱۸ ﺟﻔﺖ زاﺋﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﺮف اﻧﺘﻬﺎی ﺑﺪن ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، وجود دارد و بدن حشره ماده پوشیده از موم است.
حشره ماده بالغ شپشک آرد آلود

حشره ماده بالغ شپشک آرد آلود

  • مراحل پورگی شپشک آرد آلود: در سیکل زندگی این حشره سه مرحله پورگی مشاهده می شود که در زیر به اختصار به آن پرداخته ایم :

     پوره سن ۱ :

ﭘﻮره ﻫﺎ ﭘﺲ از ﺧﺮوج از ﺗﺨﻢ ﺣﺪود ۲۴ الی ۴۸ ساعت به صورت جمعی اطراف کیسه ی تخم باقی می مانند که ﺑﻌﺪ از آن ﺑﺮای ﭘﻴﺪا ﻛﺮدن ﻣﻜﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺘﻔﺮق ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ .اﻛﺜﺮ ﭘﻮره ﻫﺎی ﻣﺘﺤﺮک در اﻣﺘﺪاد ﮔﻠﺒﺮگ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ شده و ﺑﻌﺪ از ﻣﺪﺗﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ کردن شروع به ﭘﻮﺳﺖ اﻧﺪازی ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ .
ﭘﻮره ﺳﻦ ﻳﻚ ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺮﺷﺤﺎت ﻣﻮﻣﻲ اﺳﺖ چونکه ﻏﺪد ﺗﺮﺷﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮم آﻧﻬﺎ ﻓﻌﺎل ﻧﻴﺴﺖ و از ﻧﻈﺮ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ زﻳﺮا وﺟﻮد ﺗﺮﺷﺤﺎت ﻣﻮﻣﻲ در ﺳﻨﻴﻦ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﺪم ﺗﻤﺎس ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺣﺸﺮه ﻣﻲ ﮔﺮدد و از ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻢ ﻛﺎﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد.

پوره سن ۲:

از ﻧﻈﺮ ﻇﺎﻫﺮی ﺷﺒﻴﻪ ﭘﻮره ﺳﻦ ﻳﻚ، رﻧﮓ ﺑﺪن تیره ﺗﺮ از ﭘﻮره ﺳﻦ ﻳﻚ، ﻏﺪد ﺗﺮﺷﺢ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻮم در ﭘﻮره ﺳﻦ ۲ ﻓﻌﺎل ﺷﺪه و ﺳﻄﺢ ﺑﺪن را ﻻﻳﻪ ای ﻧﺎزک از ﺗﺮﺷﺤﺎت ﻣﻮﻣﻲ ﺳﻔﻴﺪ ﻣﻲﭘﻮﺷﺎﻧﺪ .رﺷﺘﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺑﺪن ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه وﻟﻲ رﺷﺘﻪ ﻫﺎی اﻃﺮف ﺑﺪن ﻫﻨﻮز ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻧﺸﺪه است.

پوره سن ۲ از لحاظ رفتاری همانند پوره سن ﻳﻚ در ﻧﻘﺎط ﺳﺎﻳﻪ دار و اﻃﺮاف ﺑﺪن ﺣﺸﺮه ﻣﺎده ﺑﻪ ﺻﻮرت سنگفرشی مستقر شده و از شیره نباتی تغذیه می کنند.در ﭘﺎﻳﺎن اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ آن ﻋﺪه از ﭘﻮره هایی که به  ﺣﺸﺮه ﻣﺎده ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﭘﻮﺳﺖ اﻧﺪازی ﻛﺮده و ﺑﻪ ﭘﻮره ﺳﻦ ﺳﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ . ولی آن عده که به حشره نر تبدیل می شوند شروع به ترشحات رشته ای سفید کرده و طی مراحل مختلف به حشره نر تبدیل می شوند.

تخم شپشک آرد آلود

  پوره سن ۳:

ﻇﺎﻫﺮا ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﺣﺸﺮات ﻣﺎده ﺑﺎﻟﻎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ اما از ﻧﻈﺮ اﻧﺪازه ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ، ﻏﺪد ﻣﺘﺮﺷﺤﻪ رﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻣﻮﻣﻲ در ﭘﻮره ﺳﻦ ﺳﻪ ﻛﺎﻣﻼ رﺷﺪ ﻛﺮده و ﺳﻄﺢ ﺑﺪن را ﭘﻮدر ﺳﻔﻴﺪ رﻧﮕﻲ ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ .رﺷﺘﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ ﺑﺪن ﻛﺎﻣﻼ رشد کرده ولی رشته های اطراف بدن کامل نشده است.

حشره ماده و پوره سن 2 شپشک آرد آلود

حشره ماده و پوره سن ۲ شپشک آرد آلود – حشره نر و دستجات تخم شپشک آرد آلود مرکبات

ب) نحوه خسارت شپشک آرد آلود بر روی مرکبات:

ﺣﺸﺮات ﻛﺎﻣﻞ و ﭘﻮره ﻫﺎی ﺷﭙﺸﻚ آردآﻟﻮد ﻣﺮﻛﺒﺎت ﺑﺎ ﻓﺮو ﺑﺮدن اﺳﺘﺎﻳﻠﺖ ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪ در ﻧﺴﺞ ﺑﺮگ، ﻣﻴﻮه و ﺳﺎﻗﻪ از ﺷﻴﺮه ﻧﺒﺎﺗﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ که ﻋﻼﺋﻢ ﺧﺴﺎرت روی ﺑﺮگ ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻟﻜﻪ ﻫﺎی زرد رﻧﮓ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛﻪ ﺣﺸﺮه از ﺷﻴﺮه ﻧﺒﺎﺗﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺗﺮﺷﺢ ﻋﺴﻠﻚ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺳﺮﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﮔﻴﺎه آﻏﺸﺘﻪ ﺑﻪ ﻋﺴﻠﻚ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﻗﺎرچ ﻓﻮﻣﺎژﻳﻦ ﺳﺮﻳﻌﺎ” روی آﻧﻬﺎ رﺷﺪ ﻛﺮده و ﺗﻤﺎم ﺳﺮﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﻳﻦ ﻗﺎرچ ﭘﻮﺷﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد که ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﻳﺰش ﺳﺮﻳﻊ ﺑﺮگ ﻫﺎ ﻣﻲ شود.

ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ در ﺑﺎﻏﺎﺗﻲ ﻛﻪ مبارزه ﺑﺎ آفت شپشک آرد آلود ﺻﻮرت ﻧﻤﻲ گیرد اﻳﻦ آﻓﺖ ،در اواﻳﻞ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن
ﻃﻐﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﺪ و  ﺳﺒﺐ رﻳﺰش ﺑﺮﮔﻬﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدد و ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ آﻓﺖ ، رﻳﺰش ﺷﺪﻳﺪ ﻣﻴﻮه در اواﺧﺮ ﺗﻴﺮ ﻣﺎه را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ .ﺣﺎﻟﺖ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎی ﺑﺪون ﺑﺮگ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺑﻪ ﻣﻴﻮه ﺧﺸﻚ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ .ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ رﺷﺪ ﻣﻴﻮه ﺟﻤﻌﻴﺖ آﻓﺖ ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ و در ﻣﺎه ﻫﺎی ﻣﺮداد و ﺷﻬﺮﻳﻮر ﺗﺮاﻛﻢ ﺑﺎﻻی آﻓﺖ را روی ﻫﺮ ﻣﻴﻮه ﺧﻮاﻫﻴﻢ داشت. به علت تراکم بالای آفت،عسلک ترشح شده توسط آنها  به صورت قندیل هایی از میوه آویزان می شود.

شپشک آرد آلود مرکبات

ج) راههای مبارزه با شپشک آرد آلود مرکبات :

  • مبارزه زراعی با آفت شپشک آرد آلود:
  1. هرس شاخه های آلوده
  2. استفاده از تله چسب برای به دام انداختن شپشکهای نر
  3. -ﭘﺮﻫﯿﺰ از آﺑﯿﺎری و عدم استفاده زیاد از کودهای ازته زیرا ﺷﭙﺸﮏﻫﺎی آرد آﻟﻮد ﺑﻪ ﮔﯿﺎﻫﺎﻧﯽ ﮐﻪ دارای ﻣﻘﺪار ﺑﺎﻻی نیتروژن در ﺳـﻄﺢ ﺑﺮگﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﮔﯿﺎﻫﺎﻧﯽ ﮐﻪ دارای ﺑﺎﻓﺖ آﺑﺪار ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.
  4. اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺸﺎر ﺑﺎد و ﯾﺎ آب در روی ﺳﺎﻗﻪﻫﺎی ﻗﻮی ﺑﺮای ﮐﻢ ﮐﺮدن ﺗﻌﺪاد ﺷﭙﺸﮏﻫﺎ
  5.  شستشوی مرتب گیاه با صابون محلولپاشی برای جلوگیری از آلودگی مجدد گیاه
  6. کنترل و از بیرن بردن مورچه ها
  • کنترل بیولوژیک شپشک آرد آلود مرکبات:

ﺑﺎوﺟﻮد ﺑﮑﺎرﮔﯿﺮی ﺷﯿﻮه  ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﮐﻨﺘﺮل آﻓﺎت، ﮐﻨﺘﺮل ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮏ ﻫﻨﻮز ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﮐﺎرآﻣـﺪﺗﺮﯾﻦ، ﺑـﺎﺻﺮﻓﻪﺗﺮﯾﻦ، اﯾﻤﻦ ﺗﺮﯾﻦ و ﭘﺎﯾﺪارﺗﺮﯾﻦ روش ﮐﻨﺘﺮل آﻓﺎت در دﻧﯿﺎ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ و از ارﮐﺎن ﻣﻬﻢ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻨﺘـﺮل  ﺗﻠﻔﯿﻘﯽ آﻓﺎت اﺳﺖ به همین دلیل شناخت دشمنان طبیعی شپشک آرد آلود از اهمین بسیاری برخوردار است.

آﻓﺎت ﮐﺸﺎورزی در ﺗﻤﺎم اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی زراﻋﯽ، ﺑـﺎﻏﯽ، ﺟﻨﮕﻠـﯽ و ﻣﺮﺗﻌـﯽ دارای دﺷﻤﻨﺎن ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺘﻌﺪدی ﻫﺴﺘﻨﺪ که  ﺑﺎ ﺗﻐﺬﯾﻪ از ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﺨﻮار ﺳﺒﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﺟﻤﻌﯿﺖ آﻓﺎت ﺷﺪه و در ﺣﺎﻟﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ   ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل ﻃﺒﯿﻌﯽ در اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ   .اﮔﺮ اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ در ﻃﺒﯿﻌﺖ وﺟﻮد      ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ، ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺣﺸﺮات ﺑﻄﻮر ﺳﺮﺳﺎم آوری اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎفت.

البته متاسفانه با استفاده بی رویه از سموم کشاورزی و از بین بردن این دشمنان طبیعی و بر هم زدن اکوسیستم موجود، جمعیت آفات رو به افزایش است.

ﺷﭙﺸﮏﻫﺎی ﻧﺒﺎﺗﯽ در ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻣﻮرد ﺣﻤﻠﻪ ﻃﯿﻒ وﺳﯿﻌﯽ از ﺷﮑﺎرﮔﺮرﻫﺎ و ﭘﺎرازﯾﺘﻮﯾﯿـﺪﻫﺎ ﻗـﺮار ﻣـﯽ    ﮔﯿﺮﻧـﺪ، ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ زﻧﺒﻮران ﭘﺎرازﯾﺘﻮﯾﯿﺪ اﯾﻦ ﺷﭙﺸﮏ ها متعلق به خانواده های  Signiphoridae , Pteromalida ,Eupelmidae، Aphelinidae ,Encyrtidae از بالا خانواده ی Chalcidoidea می باشند که مراحل مختلف زیستی شپشک های نباتی را مورد حمله قرار می دهند. بیشترین و فعالترین گروه دشمنان طبیعی شپشک ها متعلق به خانواده ی Encyrtidae می باشد.

یکی دیگر از دشمنان طبیعی آفت شپشک آرد آلود مرکبات کفشدوزک کریپتولوموس از خانواده ی  Coccinellidae می باشد که البته باید به این نکته توجه کنید که مورچه ها نباشند چون مورچه ها زودتر آنها را شکار کرده و اجازه نمی دهند این کفشدوزک کار خود را انجام دهد.

دشمن طبیعی شپشک آرد آلود

دشمن طبیعی شپشک آرد آلود

همچنین اوکالیپتوس نیز به عنوان دور کننده این آفت عمل می کند.

  • مبارزه شیمیایی با آفت شپشک آرد آلود :
  1. سمپاشی زمستانه :

    برای از بین بردن حشرات بالغ و تخم ها میتوان سمپاشی زمستانه انجام داد.

    استفاده از آفت کش پالیزین به مقدار ۲ لیتر و روغن سیترال به مقدار ۲۰لیتر در هزار لیتر آب در اسفند ماه و یا ۲۰لیتر روغن ولک +۲ لیتر اتیون در هزار لیتر آب

  2. استفاده از سموم بیولوژیک پالیزین و سیترال:محلولپاشی آفت کش پالیزین ۲٫۵ لیتر به همراه ۵ لیتر  روغن سیترال در زمان مشاهده آفت شپشک آردآلود ( تکرارمحلولپاشی در صورت نیاز )

  3. استفاده از حشره کش فنیتروتیون با نام تجاری سومیتیون، همچنین استفاده از فنیتروتیون به همراه دی متوات در اسپانیا ، استفاده از سموم دیگر مثل کلروپیریفوس با نام تجاری دورسبان ،ﻓﻦﭘﺮوﭘﺎﺗﺮﻳﻦ با نام تجاری دانیتول ، دلتامترین و اتیون در دیگر کشورها برای از بین بردن آفت شپشک آرد آلود

نکته :استفاده از سموم شیمیایی به مرور زمان باعث از بین بردن دشمنان طبیعی آفت ها شده و مقاوت آفات نسبت به آفت کش ها را افزایش داده است.پس توصیه می شود که ابتدا از روش های بیولوژیک و استفاده از سموم بیولوژیک برای کنترل این آفات جلو برویم.

منبع : مقاله ﺳﻨﺠﺶ ﺳﻤﻴﺖ ﺗﻨﺪاﻛﺴﻴﺮ، ﭘﺎﻟﻴﺰﻳﻦ، ﺳﻴﺮﻳﻨﻮل ، ﻓﻦﭘﺮوﭘﺎﺗﺮﻳﻦ روی ﺷﭙﺸﻚ آرد آﻟﻮد مرکبات Planococcus citri و ﻛﻔﺸﺪوزک ﺷﻜﺎرﮔﺮ آن

Cryptolaemus montrouzieri   (سرکار خانم مریم احمدی)

به این مقاله رای دهید :

 

 

 


28 دیدگاه

علیرضا · خرداد ۱۰, ۱۳۹۶ در ۱۱:۰۵ قبل از ظهر

ممنون از مطلب بسیار جامع و کاملتون مهندس

وحید فیروز · خرداد ۱۰, ۱۳۹۶ در ۱۱:۴۷ قبل از ظهر

خواهش می کنم . کمترین کاری هست که در قبال کشاورزها و علاقه مندان کشاورزی می توانم انجام دهم.
با تشکر از شما بابت مطالعه و توجه به مطالب

دوخانی · دی ۲۴, ۱۳۹۶ در ۱:۰۷ بعد از ظهر

سلام باتشکر از مقاله عای شما ،من گیاه کروتن و حسن یوسفم به شپشک دچار شده ،روش های مختلف رو استفاده کردم ،الان سم دیازینون خریدم فقط نمیدونم چند دوره و هر چند وقت یک بار باید سم پاشی کنم

    وحید فیروز · بهمن ۱۵, ۱۳۹۶ در ۵:۰۸ بعد از ظهر

    با سلام
    معمولا دوز مصرف و تعداد استفاده از آن بر روی قوطی آن درج می شود.
    اما استفاده از دیازنون برای گل حسن یوسف قطعا آن را دچار مشکل خواهد کرد چون گیاه بسیار حساسی هست .
    در صورت امکان می توانید از عصاره فلفل و سیر شرکت کیمیا سبزآور استفاده کنید با نام تجاری تنداکسیر

    وحید فیروز · اسفند ۱۴, ۱۳۹۶ در ۱۱:۴۴ قبل از ظهر

    با سلام
    سعی کنید که گلدان های خود را از مورچه ها دور نگه دارید و اگر توی خاک مورچه وجود دارد ابتدا فکری به حال این مورچه ها بکنید ، در انتها با شستشو گل ها با یک روغن گیاهی مثل پالیزین یا سیترال می توانید آنها را از بین ببرید البته اگر میزان این آفت خیلی زیاد باشد می توانید از تنداکسیر شرکت کیمیا سبزآور استفاده کنید

آرمان · بهمن ۲۹, ۱۳۹۶ در ۸:۴۵ قبل از ظهر

سلام و ممنون بابت مطالب مفیدتون
این آفت به دوتا از گلونهام حمله کرده.یکی کروتون و یکی دیگه ش یک نوع از خانواده کاکتوسهایت(اسمشو نمیدونم)
بهترین راه حل این مشکل برای این دو نوع گیاه آپارتمانی چیه؟
تشکر از راهنماییتون.

    وحید فیروز · اسفند ۱۴, ۱۳۹۶ در ۱۱:۴۵ قبل از ظهر

    با سلام
    همانطور که در کامنت دیگری توضیح دادم ابتدا مورچه ها را از گلدان های خود دور کنید و سپس از روغن گیاهی پالیزین و یا سیترال به همراه تنداکسیر شرکت کیمیا سبزآور استفاده کنید

      علی · خرداد ۲۳, ۱۳۹۷ در ۳:۵۱ بعد از ظهر

      سلام بهترین سم برای شپشک آردآلود به غیرازمالاتیون که اثرنداردچیست که راحت بشه تهیه کرد لطفا راهنمایی کنید تمام گل هام داره خراب میشه مخصوصا حسن یوسف

      علی · خرداد ۲۳, ۱۳۹۷ در ۳:۵۲ بعد از ظهر

      سلام بهترین سم برای شپشک آردآلود به غیرازمالاتیون که اثرنداردچیست که راحت بشه تهیه کرد لطفا راهنمایی کنید

        وحید فیروز · خرداد ۲۷, ۱۳۹۷ در ۷:۰۳ بعد از ظهر

        سلام
        ابتدا گل های خود را از مورچه ها دور کنید اگر تو گلدان نیست ایتدا فکری به حال مورچه ها کتید . سپس از سم تنداکسیر استفاده کنید و به طوری محلول پاشی کنید که به خودآفت برخورد داشته باشه

هستی · اسفند ۲۳, ۱۳۹۶ در ۲:۵۵ بعد از ظهر

سلام روزتون بخیر.نزدیکه چند ماهه گلای من آلوده به شپشک آردآلود شدن و هرکاری میکنم به طور کامل از بین نمیرن. شستشوی روزانه و استفاده از سم مالاتیون رو هم انجام دادم ولی روز به روز تعدادشون بیشتر میشه که کم نمیشه. بیشتر گلام هم ساکولنت هستند.ممنون میشم راهنماییم کنید.

    وحید فیروز · فروردین ۱۱, ۱۳۹۷ در ۱۲:۲۴ بعد از ظهر

    با سلام
    لطفا پاسخ های من به دیگر کاربران را در قسمت دیدگاه های همین متن ،کاملا با دقت بخوانید اونجا کاملا توضیح داده شده است
    با تشکر

طاها · فروردین ۲۷, ۱۳۹۷ در ۱:۰۵ قبل از ظهر

سلام
تقریبا دو هفته هستش متوجه شدم شپشک ب گل ختمی چینی ک در باغچه کاشتم سرایت کرده اول نمیدونستم چیه ب سفارش دوستم ریکا با آب قاطی کردم و شستشو دادم اما فایده نداشت یه روز با فشار آب زدم ک پاک بشه اما فایده نداشت و متاسفانه بیشتر شد و ب درخت زیتون و لیمو هم سرایت کرد بازم یه چیزی گفتن از عطاری خریدم ک برای کرم درختان خوب بود اونو آماده کردم و اسپری کردم ک بوبه خیلی بدی داشت مثل بویه گاز بودش اما بیشتر شد امروز زدیم اون گل رو کندیم و دور ریختیم اما متاسفانه ب درخت لیمو و زیتون سرایت کرده نمیدونم چیکار کنم ، کلا از سم درختان هم هیچ اطلاعاتی ندارم و سر در نمیارم ممنون میشم راهنماییم کنید .

سجاد رحیمی · اردیبهشت ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱۲:۴۷ قبل از ظهر

سلام وقت بخیر ببخشید امکان داره متن این مقاله رو برای ایمیل بنده ارسال کنید با تشکر

مهرانوش · تیر ۱, ۱۳۹۷ در ۱۲:۱۰ قبل از ظهر

سلام ،روزتون به خیر، ارکیده ی من دچار شپشک آرد آلود شده ،با توجه به حساس بودن این گل چطور میتونم این موجود مزاحم رو ازبین ببرم؟

    وحید فیروز · تیر ۲, ۱۳۹۷ در ۱۲:۲۸ بعد از ظهر

    با سلام
    در پست های قبلی جواب داده شده است . شما می توانید به دقت آنرا مطالعه کنید.
    از تند اکسیر شرکت کیمیا سبزآور استفاده کنید تا کامل از بین برود.

mehdi · تیر ۱۳, ۱۳۹۷ در ۱۰:۳۱ بعد از ظهر

باسلام
درختان مرکبات ما به شپشک آرد آلود مبتلا شده است و برگهای درخت یه حالت بدی به خود گرفته. چیکار کنیم ؟؟
ممنون

    وحید فیروز · تیر ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱۰:۰۲ قبل از ظهر

    با سلام
    ۳ لیتر در هزار لیتر آب ،سم تنداکسیر شرکت کیمیا سبزآور را در هوای خنک محلول پاشی کنید به طوری که تمام قسمت های درخت محلول پاشی شود . چون این آفت کش ارگانیک هست و یک سم تماسی محسوب می شود حتما باید به آفت برخورد داشته باشد . سعی کنید از زیر درخت نیز سم پاشی صورت گیرد تا به همه جای درخت محلول برسد .

م · تیر ۲۳, ۱۳۹۷ در ۱۲:۳۲ بعد از ظهر

سلام باتشکراز مطالب خوبتون…سم سایپرمترین برای شپشک ساکولنت و حسن یوسف خوبه؟؟ جواب میده؟؟

راحیل · تیر ۲۷, ۱۳۹۷ در ۷:۴۳ قبل از ظهر

باسلام، ممنونم بخاطر مطالب مفیدتون
من یه گلدون ریحان میخکی دارم که دچار همین شپشک شده، ولی ترجیحا میخوام بصورت ارگانیگ افتها رو ازش دفع کنم، ولی اگر توصیه دیگری دارید ممنون میشم منو راهنمایی کنید، اخه ریحان جزء دسته گیاهان میزبان این افت نبود، گفتم شاید ملاحظات خاصی داره، فعلا به روش فیزیکی از بینشون میبرم 😕

كوروش · شهریور ۳, ۱۳۹۷ در ۱:۲۱ قبل از ظهر

سلام و عرض ادب و تشکر از اختصاص وقت برای حل مشکلات مرتبط، ، متاسفانه گلدان نخل اریکا زیبایم بتدریج توسط شپشک اردی آسیب فراوان دید. جهت آگاهی: از آب خیسانده تنباکو+چند قطر دترجنت برای نفوذ بیشتر استفاده کردم تا سم پالیزین هم (بدون روغن) . علت نگارش گرفتار شدن دو گلدان بزرگ و زیبای از خانواده آگلونما است. بیشتر آب تنباکو اریکا را آسیب میزد. جسارتا نظرتان چیست؟

كوروش · شهریور ۳, ۱۳۹۷ در ۱:۲۴ قبل از ظهر

سلام و عرض ادب و تشکر از اختصاص وقت برای حل مشکلات مرتبط، ، متاسفانه گلدان نخل اریکا زیبایم بتدریج توسط شپشک اردی آسیب فراوان دید. جهت آگاهی: از آب خیسانده تنباکو+چند قطره دترجنت برای نفوذ بیشتر استفاده کردم تا سم پالیزین هم (بدون روغن) . علت نگارش گرفتار شدن دو گلدان بزرگ و زیبای از خانواده آگلونما است. بیشتر آب تنباکو اریکا را آسیب میزد. جسارتا نظرتان چیست؟

    وحید فیروز · شهریور ۳, ۱۳۹۷ در ۱۱:۰۶ قبل از ظهر

    با سلام
    تشکر می کنم از شما که مطالب مورد توجه شما قرار گرفته است . همانطور که در کامنت های قبلی هم پاسخ داده ام لطف کنید که گلدان های خود را از دسترس مورچه های دور نگه دارید و سپس با استفاده از سم تنداکسیر شرکت کیمیا سبز آور شروع به سم پاشی کنید به طوری که حتما به آفت خورده شود . اگر نیاز به راهنمایی بیشتر داشتید لطف کنید پاسخ های من در کامنت های قبلی را حتما مطالعه فرمایید .

    وحید فیروز · شهریور ۳, ۱۳۹۷ در ۱۱:۰۹ قبل از ظهر

    با سلام
    تشکر می کنم از شما که مطالب مورد توجه شما قرار گرفته است . همانطور که در کامنت های قبلی هم پاسخ داده ام لطف کنید که گلدان های خود را از دسترس مورچه های دور نگه دارید و سپس با استفاده از سم تنداکسیر شرکت کیمیا سبز آور شروع به سم پاشی کنید به طوری که حتما به آفت خورده شود . اگر نیاز به راهنمایی بیشتر داشتید لطف کنید پاسخ های من در کامنت های قبلی را حتما مطالعه فرمایید .

مریم · شهریور ۶, ۱۳۹۷ در ۱۲:۴۲ بعد از ظهر

سلام ممنون از اطلاع رسانیتون،من یه پک ساکولنت دارم،هر هفته یکیش خراب میشه دوباره خاکشو عوض میکنم ماسه شسته و خاکبرگ خاک درخت بلوط خیلی کم،برگاهای ریزش از پایین خشک میشن،امروز یه دونه شپشک روی یکی از گلدونام دیدم،احتمال داره ریشه هاش الوده باشه،چکار کنم هیچ مورچه ای توی گلدون نیست ابیاریشم کم کردم،هر حشره کشی اینجاپیدا ننمیشه،تالین خوبه به گلدونام بزنم،یه بارم با الکل شستم

Bvsd · شهریور ۱۳, ۱۳۹۷ در ۹:۳۸ قبل از ظهر

با تشکر از مطلب مفیدتون
یکی از آشناهای ما باغ مرکبات داره خوزستان و شدیداً آلوده شده به این آفت
خواستم ببینم عوامل کنترل بیولوژیک این آفت جایی پرورش داده میشه که ما تهیه کنیم چون فک نکنم سمپاشی کامل کنترلش کنه

    وحید فیروز · شهریور ۱۹, ۱۳۹۷ در ۱۰:۱۱ قبل از ظهر

    با سلام
    عصاره فلفل قرمز رو شرکت کیمیا سبزآور تولید می کند که با مراجعه به سایت زیر اطلاعات تماس آنها رو می نونید پیدا کنید و ازشون خرید کنید .
    http://www.kimiasabzavar.com

پیمان · شهریور ۲۷, ۱۳۹۸ در ۲:۰۸ بعد از ظهر

سلام وقتتون بخیر
شپشک های ارد الودی که از ریشه گیاه تغذیه میکنن رو چطوری میشه از بین برد. ممنون میشم راهنمایی کنین

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.