پسیل مرکبات ، چطور پسیل مرکبات را  شناسایی و کنترل کنیم ؟

در این مقاله ابتدا به نحوه ردیابی آفت پسیل مرکبات پرداخته و سپس راه های شناسایی آن را مورد بررسی قرار داده و در انتها به شیوه های کنترل و مبارزه با پسیل مرکبات می پردازیم :

توجه :در مقاله های قبل در خصوص پسیل پسته نیز صحبت شده که می توانید آن را در لینک زیر مطالعه نمایید:

آفت پسیل پسته و راههای کنترل بدون سم شیمیایی

الف) ردیابی آفت پسیل مرکبات:

تغذیه پسیل مرکبات باعث پیچاندن و شکاف دار کردن برگ ها می شود که این شکاف ها بویژه در کنار برگ از مشخصات اصلی خسارت پسیل آسیایی مرکبات بوده و در آلودگیهای شدید منجر به نابودی جوانه های نوظهور می شود. البته در آب و هوای خشک چون پوره ها ترشحات مومی حلقه ای شکلی تولید می کنند می توان آفت پسیل مرکبات را به راحتی شناسایی کرد.

پسیل مرکبات با ترشح مقادیر بسیار زیادی عسلک باعث بدشکلی برگ ها و کاهش میزان فتوسنتز در گیاهان آلوده می شود.

با توجه به توضیحات داده شده در بالا، در حین جستجوی پسیل مرکبات روی گیاه میزبان باید توجه خود را به شاخه های جوان پیچیده و رشد نکرده معطوف کنیم. گاهی اوقات، برگ ها شدیدا پیچیده و لوله شده و ممکن است با عسلک و قارچ دوده پوشیده شوند.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته بیشترین فراوانی پسیل مرکبات مربوط به ماههای اردیبهشت،خرداد و تیر می باشد. البته با توجه به عوامل محیطی و وجود رشدهای جدید درختان مرکبات، آلودگیهای شدید می تواند در هر زمانی از سال رخ دهد .

آفت پسیل مرکبات

آفت پسیل مرکبات

راحت ترین مرحله قابل مشاهده در آفت پسیل مرکبات، حشرات کامل است که در این مرحله، پسیل ۳-۴ میلی متر طول دارد و به طور مشخص با یک زاویه ۴۵ درجه روی جوانه یا برگی که از آن تغذیه می کند، می نشیند.

حشره کامل پسیل مرکبات

حشرات کامل در سطح زیرین برگ ها، در حالیکه سرشان تقریبا به سطح برگ چسبیده و بدنشان تقریبا با زاویه ۳۰ تا ۴۵ درجه بالا آمده ، مشاهده می شوند.

پسیل مرکبات به برگ های تازه روئیده مرکبات حمله کرده و با تزریق بزاق سمی، باعث پیچیدگی یا سوختگی انتهایی برگ های جوان می شود.

حمله آفت پسیل مرکبات به شاخه ها و جوش های جوان

حمله آفت پسیل مرکبات به شاخه ها و جوش های جوان

حشره کامل آفت پسیل را می توان با بازدید های مشاهده ای و کارت های زرد چسبان پیدا کرد. که در تصویر زیر آن را مشاهده می کنید :

حشره کامل پسیل مرکبات

حشره کامل پسیل مرکبات

پوره ها بدن مسطحی دارند و تمایل دارند خودشان را در اطراف جوانه هایی که از آن تغذیه می کنند پنهان کنند لذا به سختی دیده می شوند. پوره های پسیل مرکبات اغلب روی رشدهای جدید درخت دیده می شوند که در صورت تحریک، آرام و پیوسته به حرکت در می آیند و برخلاف پسیل آفریقایی مرکبات که تا اندازه ای در حفره محصورند، به طور کامل روباز هستند.

تخم ها معمولا روی رشدهای جدید انتهایی پرمانند گذاشته می شوند که بدون عدسی دستی به سختی دیده می شوند.

تخم های پسیل مرکبات(آسیایی)

تخم های پسیل مرکبات(آسیایی)

توجه :گیاه Murraya Paniculata (از خانواده روتاسه) که اغلب به عنوان یک بوته زینتی یا حاشیه استفاده می شود، یکی از مهم ترین میزبان های آفت پسیل مرکبات (آسیایی) است .

گیاه میزبان آفت پسیل مرکبات آسیایی

گیاه میزبان آفت پسیل مرکبات آسیایی

ب) شناسایی آفت پپسیل مرکبات :

پسیل مرکبات آسیایی با نام  Diaphorina Citri در سال ۱۹۰۷ در تایوان از روی مرکبات توصیف و در سال ۱۹۰۸ به این نام منتشر شد.

آفت پسیل مرکبات آسیایی با مجموعه مشخصات زیر قابل شناسایی است :

  • شاخک ها معمولا خیلی کوتاه (.۴۸ میلی متر) با دو موی کوتاه انتهایی
  • بند اول اندام تناسلی خارجی حشره نر خمیده
  • مخروط گونه ای مسطح و عریض، طرح کلی آن مخروطی نبوده و طول و پهنای آن هم اندازه  یا طول آن طویلتر از پهنای آن و نوک آن تا حدودی گرد یا بریده شده است.
  • بال جلو بطور نیمه انتهایی پهن، در نوک گرد و در نیمه قاعده ای باریک.

گونه های مختلف پسیل معمولا بر اساس طرح لکه های بال های جلویی و شکل مخروط های گونه ای  از هم تفکیک می شوند که در این بین پسیل مرکبات آسیایی طرح مشخصی روی بالهای جلو داشته و به سادگی از  سایر گونه های گزارش شده روی مرکبات و گیاهان خویشاوند آن جدا میشوند.

شناسایی گونه  Diaphorina Citri Kuwayama :

پسیل مرکبات آسیایی دارای مراحل رشدی تخم، ۵ سن پورگی و حشره کامل است.

تخم پسیل مرکبات :

تخم های تازه گذاشته شده زرد کم رنگ و لیمویی شکل و تخم های رسیده نارنجی مات(با دو لکه چشمی قرمز مشخص)، به طول ۰٫۳۱ و عرض ۰٫۱۵ میلیمتر، در انتها نودار بوده و به طور انفرادی یا چندتایی در داخل برگ های نیمه تاخورده جوانه ها، در امتداد محور برگ و دیگر قسمت های مناسب در بخش های نرم و جوان درخت گذاشته می شوند.

تخم پسیل مرکبات

تخم پسیل مرکبات

پوره پسیل مرکبات :

پوره ها زرد کمرنگ تا قهوه ای تیره بوده ، پنج سن پورگی را می گذرانند و دارای غلاف های بالی رشد یافته هستند. پوره ها در صورت تحریک به اطراف حرکت می کنند اما در حالت عادی به صورت دسته جات ساکن زندگی می کنند .از نظر ظاهری شبیه به پوره شپشک های سپردار هستند اما بر خلاف پوره سپرداران دارای غلاف های بالی بزرگی هستند.

پوره سن اول تا پنجم پسیل مرکبات

پوره های سن اول تا پنجم پسیل مرکبات

در شکل زیر مشخصات مراحل نابالغ پسیل مرکبات را می توانید مشاهده کنید :

مشخصات مراحل نابالغ پسیل مرکبات

مشخصات مراحل نابالغ پسیل مرکبات

حشره کامل پسیل مرکبات:

حشره کامل پسیل مرکبات، قهوه ای رنگ ، سر آن کمی باریک تر از قفسه سینه،مخروط های فرق سری و گونه ای سفید مایل به خاکستری، شاخک ۱۰ بندی که دو بند قاعده ای آن قهوه ای و بندهای سوم تا هشتم آن مایل به زرد که انتهای بندهای چهارم،ششم،هشتم و دو بند آخر سیاه می باشد . چشم های آن قهوه ای تیره، پرونوتوم نواری شکل، گرد و لبه جلویی آن به طور خفیفی کنگره دار و دارای دو فرورفتگی در هر طرف جانبی است.مزواسکوتوم قهوه ای تا قهوه ای تیره با لکه های سیاه ، ران قهوه ای تیره، ساق و پنجه دو بندی با یک جفت ناخن به رنگ سفید مایل به زرد تا قهوه ای، شکم از سطح پشتی سیاه و از سطح شکمی سفید مایل به خاکستری، بالهای جلوئی شفاف با لکه های پراکنده سفید یا روشن-قهوه ای و دارای یک نوار طولی پهن بژ رنگ(زرد خاکستری) در مرکز،که مجموعا از نمای جانبی یک طرح X شکل مسطح به حشره می دهد . طوا آن ۲٫۴ برابر عرض آن، در قاعده باریک، نزدیک به انتها بیشترین عرض را داشته و در انتها گرد و بدون پترواستیگمای مشخص، بالهای عقب بلند و باریک، ۰٫۹ طول بالهای جلوئی و طول آن سه برابر عرض آن می باشد.

مشخصات کامل حشره کامل پسیل مرکبات: الف(سر)ب(بالهای جلو)ج(بالهای عقب)د(جنیتالیای نر) ه (جنیتالیای ماده)

د) کنترل پسیل مرکبات :

  • مدیریت تلفیقی پسیل مرکبات :کنترل پسیل مرکبات یکی از عملی ترین و موفق ترین جنبه های مدیریتی بیماری گرینینگ( شامل :نکثیر پایه های سالم در قلمستان ها،کنترل پسیل و از بین بردن منابع آلودگی اولیه) در دنیا محسوب می شود.دو فاکتور اصلی موثر در تولید مثل و رشد پسیل ۱)وجود رویش جدید در گیاه میزبان و ۲)درجه حرارت می باشد . رشد جدید برای تخم گذاری پسیل ماده و متعاقب آن رشد و نمو پوره ها ضروری است که در صورت عدم وجود رویش های جدید میزبان، جمعیت های پسیل ممکن است رو به زوال برود. درجه حرارت نیز تقریبا با فراوانی پسیل در باغ مرتبط است. شرایط حرارتی ایده آل برای پسیل بین ۳۶ تا ۴۵ درجه سانتیگراد است که در این درجه حرارت ها ،یک پسیل ماده بین ۳۰ تا ۵۰ روز زندگی می کند و می تواند بین ۳۰۰ تا ۷۵۰ تخم بگذارد.زمانی که درجه حرارت روزانه به ۵۸ درجه برسد متوسط طول عمر پسیل ماده تا کمتر از ۳۰ روز با تولید متوسط کمتر از ۷۰ تخم برای هر پسیل ماده کاهش می یابد.
  • کنترل بیولوژیک
    شناخت دشمنان طبیعی پسیل آسیایی مرکبات گام مهم و ضروری جهت مدیریت تلفیقی این آفت در باغات مرکبات میباشد. حمایت، تکثیر و رهاسازی دشمنان طبیعی مؤثر امکان کنترل آفت و کاهش مصرف سموم را میسر میسازد. از طرف دیگر شناخت دشمنان طبیعی و زمان فعالیت آنها بهترین زمان مبارزه شیمیایی را در صورتی که لازم و اجتناب ناپذیر باشد مشخص مینماید.
    تاکنون دشمنان طبیعی شامل پارازیتوییدها و شکارگرها از خانوادههای Eulophidae، Encyrtidae، Chrysopidae، Coccinellidae و Syrphidae از استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان گزارش شده است. از جمله این دشمنان طبیعی میتوان به زنبور پارازیتویید(Waterston Tamarixia radiata)، از خانواده Eulophidae، مگس (Allobachas apphirina Wiedemann) از خانواده Syrphidae، زنبور (Psyllaephagus stenopsyllae Tachikawa) از خانواده Encyrtidae اشاره کرد.
کنترل بیولوژیک پسیل مرکبات

کنترل بیولوژیک پسیل مرکبات

  • استفاده از روغن گیاهی پالیزین به همراه روغن امولوسیون شونده سیترال :در تحقیقات به عمل آمده در شهرستان جهرم بر روی مرکبات، با استفاده از روغن گیاهی پالیزین به همراه سیترال توانستیم تا حدود زیادی خسارت آفت پسیل مرکبات را کنترل کنیم ( میزان استفاده شده در این تحقیق ۲٫۵ در هزار روغن گیاهی پالیزین به همراه ۵ در هزار روغن امولسیون شونده سیترال)
  • کنترل زراعی :یکی از اقداماتی که می توان برای کنترل پسیل مرکبات انجام داد حذف رشدهای جدید تابستانه در کاشت های بسیار متراکم مرکبات است.
  • کنترل شیمیایی:در مبارزه شیمیایی علیه پسیل مرکبات،هم حشره کش های تماسی (برگ) جهت کنترل فوری آفت و هم حشره کش های سیستمیک جهت کنترل طولانی مدت آن توصیه می شود.حشره کش های سیستمیک برای جذب شدن به زمان بیشتری نیاز دارند به همین دلیل برای کنترل فوری آفت توصیه نمی شوند.بهترین دوره مبارزه با آفت پسیل مرکبات عبارتند از مشاهده حشرات کامل پسیل مرکبات در طی بازدیدهای مشاهده ای یا روی تله های زرد چسبان است. به طور کلی در مبارزه شیمیایی علیه پسیل مرکبات،ضمن رعایت کامل نکات ذکر شده در خصوص استفاده از هر سم، می توان از دو گروه از سموم برگ کاربرد و خاک کاربرد استفاده کرد :

الف)حشره کش های برگ کاربرد :

  • آکتارا WG 25% (تیومتوکساید): 

مقدار مصرف:۳۰۰ گرم در هزار لیتر آب(۰٫۳ در هزار) به فاصله ده روز و در دو نوبت توصیه می شود.

  • موسپیلان SP 20% (استامی پراید):

مقدار مصرف : ۲۵۰ سی سی در هزار لیتر آب(۰٫۲۵ در هزار)

  • کنفیدور SC 350 (ایمیداکلپراید):

مقدار مصرف : ۴۰۰ سی سی در هزار لیتر آب(۰٫۴ در هزار) به فاصله ۱۰ روز و در دو نوبت توصیه می شود.این سم دیگر آفات مهم مرکبات از جمله شته ها (ناقلین ویروس ها)را کنترل نموده و فون حشرات مفید را حفاظت می نماید پس بنابراین از آن می توان در مدیریت تلفیقی آفات استفاده کرد.

  • دانیتول EC 2.4 (فن پروپاترین) :

مقدار مصرف :۲۰۰ گرم در هزار لیتر آب(۰٫۲ در هزار)

تذکر: این سم باید برای درختان مرکبات ۳ ساله و مسن تر استفاده شود و حتما باید توجه داشت که این سم را نباید در مجاورت رودخانه، برکه و منابع آبی استفاده کنیم.

  • لورسبان=دورسبان EC 40.8% (کلرپیریفوس) فسفره:

مقدار مصرف :۱۵۰۰ سی سی در هزار لیتر آب(۱٫۵ لیتر در هزار) استفاده کنید.

نکته : بیش از دو بار در سال بارده نباید استفاده شود یا اینکه کاربردهای آن باید کمتر از ۳۰ روز مجزا باشد.

  • سوین SC 48%  (کارباریل) :

مقدار مصرف : ۳ لیتر + ۰٫۵ درصد روغن در هزار لیتر آب

هشدار : استفاده از این سم بهمراه روغن روی لیموترش سبز ایجاد گیاه سوزی شدید می کند.

توجه :در مبارزه شیمیایی علیه پسیل مرکبات ، به منظور جلوگیری از گسترش مقاومت آفت به حشره کش ها، باید از ترکیبات مختلف شیمیایی با نحوه ی تاثی متفاوت استفاده کرد.

ب) حشره کش های خاک کاربرد(سیستمیک) :

  • آدمیر ۲F (ایمیداکلپراید):

مقدار مصرف :۴۰۰ گرم فرمولاسیون flowable (مایع روان ریز) از طریق سیستم آبیاری به ازای هر هکتار

  • ۲F Couraze (ایمیداکلپراید):

مقدار مصرف : ۹۰۰ گرم فرمولاسیون flowable (مایع روان ریز) از طریق سیستم آباری به ازای هر هکتار

  • ۲F Nuprid(ایمیداکلپراید):

مقدار مصرف : ۹۰۰ گرم فرمولاسیون flowable (مایع روان ریز) از طریق سیستم آباری به ازای هر هکتار

  • ۲F Alias(ایمیداکلپراید):

مقدار مصرف : ۹۰۰ گرم فرمولاسیون flowable (مایع روان ریز) از طریق سیستم آباری به ازای هر هکتار

نکته بسیار مهم : فرمولاسیون های سیستمیک ایمیداکلپراید برای مبارزه با پسیل مرکبات آسیایی روی درخت های جوان توصیه می شود و باید توجه داشت که این سموم در زمانی که ریشه ها فعال اند، در خاک مصرف شود که در خاک به طور موثری ۲ تا ۳ ماه باقی می ماند.

این گروه از سموم برای از بین بردن پسیل مرکبات از طریق بالا رفتن از سیستم آوندی مرکبات و شروع تلفات پسیل،۳ تا ۴ هفته وقت لازم دارند و حتما باید این نکته را هم در نظر بگیرید که قبل از مصرف سموم خاک مرطوب باشد.

در آخر لازم به ذکر است که این سموم برای زنبورها بسیار سمی هستند لذا در طول دوره گلدهی نباید از آنها استفاده شود زیرا زنبورها ممکن است به درون آب آبیاری بیفتند.

 


2 دیدگاه

علی 1371 · فروردین ۱۱, ۱۳۹۷ در ۱۲:۱۴ بعد از ظهر

چرا نمیشه کپی کرد مطالب رو

    وحید فیروز · فروردین ۱۱, ۱۳۹۷ در ۱۲:۲۱ بعد از ظهر

    باسلام
    متاسفانه به دلیل کپی کردن افراد بدون ذکر لینک منبع صلاح دیده شد که امکان کپی برداری از روی سایت برداشته شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.